Een trouwjurk bij Zeeman voor €29,99. Te mooi om waar te zijn?

UPDATE 11-02-2016:
Wat heb ik enorm veel reacties gekregen op dit bericht. Ik moet zeggen dat ik er enigszins door overweldigd ben. Natuurlijk waren er ook genoeg kritische opmerkingen over dit artikel, maar ook die mogen er zijn. Ik ben blij dat de discussie over dit onderwerp weer geopend kan worden.

Gisteren heb ik, naar aanleiding van deze blog, contact gehad met een medewerker van Zeeman. Volgens deze persoon zijn de trouwjurken gemaakt in een fabriek die ge-audit is. Dat wil zeggen dat de fabriek is gecontroleerd op zaken als arbeidsomstandigheden en eerlijke lonen. Ik heb daarop de medewerker van Zeeman de mogelijkheid gegeven om de documenten die dit bewijzen aan mij te overhandigen of openbaar te maken. Als reactie daarop kreeg ik de mededeling dat dit in feite niet binnen het beleid van de Zeeman past, maar dat er zou over nagedacht worden.

Mochten deze gegevens alsnog vrijgegeven worden, dan zal ik mijn verhaal indien nodig daarop aanpassen. Wel wil ik er kritisch naar blijven kijken: Ook al zouden deze documenten worden vrijgegeven, dan is het nog maar de vraag of deze jurken ook daadwerkelijk in deze fabriek worden geproduceerd. Dat is wellicht moeilijk aan te tonen. Daarnaast geeft een correcte audit in principe alleen aan dat het er in de desbetreffende fabriek relatief goed geregeld is. Dit zegt echter niks over de andere fabrieken waar spullen geproduceerd worden. Tenslotte geeft een audit helaas ook geeft geen enkele garantie dat een kledingstuk geproduceerd is in correcte omstandigheden. Met de hele audit-industrie is veel geld gemoeid, en ook hier is omkoping en corruptie aan de orde van de dag. Om duidelijk te maken hoe weinig het daadwerkelijk zegt wanneer een fabriek ge-audit is: De fabrieken waar de afgelopen jaren grote rampen gebeurden met veel slachtoffers: Tazreen Fashions, Rana Plaza, Ali Entreprises (Pakistan) waren allemaal vooraf ge-audit en goed bevonden (zie: http://www.cleanclothes.org/news/press-releases/2013/06/25/bsci-10th-anniversary-shame-over-rana-plaza) Als je de audit al te zien krijgt, weet je dus niet of die de werkelijkheid weergeeft (zie: http://www.cleanclothes.org/resources/publications/fatal-fashion.pdf paragraaf 3.4. ‘Social auditing’).

 

Het gaat viral over het internet. Facebook staat er vol mee, en verschillende grote media hebben het al opgepikt: Zeeman heeft een trouwjurk van €29,99 gelanceerd en de eerste lading is nu al uitverkocht. Overal op het internet verschijnen blogs lyrisch over deze trouwjurk voor de kleine beurs. Nu is het concept van ‘een trouwjurk voor iedereen’ natuurlijk niet per definitie slecht. Iedereen verdient het om op de trouwdag te stralen in een mooie jurk, welk budget je ook hebt. Maar over de manier waarop Zeeman dit aanpakt kan ik slechts verdrietig mijn ogen neerslaan. In deze blog wil ik jullie wat meer vertellen over wat er schuilt achter de productie van dergelijke goedkope kleding. Een verhaal waar we als consument hopelijk steeds vaker nee tegen gaan zeggen zodat kledingiganten meer gaan veranderen.

“Als je gaat trouwen lijkt het wel alsof alles duur moet zijn. Anders is het niet goed. Zo zien wij dat dus niet. Je trouwjurk hoeft echt niet de duurste kledinguitgave van je leven te worden. Om te bewijzen dat het goedkoper kan, hebben wij een eigen trouwjurk ontworpen. Onze trouwjurk kost maar €29,99. En we zijn trots op het resultaat.”

Aldus de Zeeman (bron: www.zeeman.com/trouwjurk). Je kunt zelfs op een link klikken met filmpjes over hoe diverse producten geproduceerd worden. Is het echt “helemaal goed”? Vertellen deze marketing praatjes en hun statements wel de werkelijkheid? Of is het een manier om de consument te (mis-)leiden over hoe duurzaam en verantwoord geproduceerd hun producten zijn? Vooralsnog wordt er weinig aangetoond en promotiefilmpjes en mooie woorden vind ik persoonlijk niet overtuigend genoeg.

Laten we eerlijk zijn: Als je logisch na gaat denken, dan is het gewoon niet voor de hand liggend om voor dat geld een trouwjurk te laten maken in goede omstandigheden en met eerlijke lonen voor de arbeiders. Denk maar aan wat er allemaal is inbegrepen in die €29,99. Allereerst wil de Zeeman er ook geld aan verdienen, dus de kosten voor deze jurk zal een stuk lager liggen dan €29,99. Van het resterende geld moeten de volgende dingen betaald worden:

      • Materiaalkosten voor de jurk
      • Arbeidskosten voor de makers van de jurk
      • Verzend- en invoerkosten
      • Marketing- en reclamekosten
      • Ontwerp van de jurk
      • Personeel van Zeeman
      • Huur & energiekosten voor de Zeeman winkels en webshop
      • Huur van de fabriek waar de jurken gemaakt worden
      • Winstmarge van de fabrikant (die verdient er immers ook aan)

 Deze illustratie van de Schone Kleren Campagne licht dit nog wat gedetailleerder toe:

Dat fabrikanten dan toch tegen zo laag mogelijke tarieven willen produceren waardoor menselijke productieomstandigheden niet meer gewaarborgd kunnen worden, lijkt dan niet meer dan een logisch gevolg.  Dat wil overigens niet zeggen dat duurdere merken per definitie beter of meer duurzaam bezig zijn. Maar als we logisch nadenken weten we dat het niet mogelijk is voor €29,99. Maar we willen het graag geloven, goedkoop kleding kunnen kopen zodat we elk seizoen kunnen veranderen van garderobe.

De persrapporten uit de media de afgelopen jaren bevestigen dit alleen maar:

Zeeman ontvangt op Rank A Brand  het keurmerk D: www.rankabrand.org/Retailers/Zeeman. Aldus Rank A Brand (zie de comments bij dit rapport)

“Zeeman lijkt inderdaad vooral veel mooie sier te maken met duurzaamheid, maar blijft qua prestaties (of het communiceren hierover) op dit vlak vooralsnog achter. Een gebrek aan openheid over hun bedrijfsvoering (bijvoorbeeld cijfers van de controles van arbeidsomstandigheden bij leveranciers in lagelonenlanden)”

Waarom die geheimzinnigheid als je niks te verbergen hebt?

Documentairemaker Teun van de Keuken; checkte in Dhaka hoe de Hollandse kledingboeren zich gedragen in het textielwalhalla en of ze de Bangladesh Akkoorden naleven. “Nou, niet iedereen”, constateert Van de Keuken. Prijsstuntgiganten Wibra en Zeeman worden in Bangladesh geweerd omdat ze zó weinig willen betalen dat sommige textielfabrikanten zelf geen marge meer kunnen draaien op de productie van discountkleding. Textielproductent Mohammed Arafat legt het uit in de documentaire ‘De Slag om de Klerewereld’.

Ik kan niet meer voor Wibra en Zeeman werken. Ze zetten me verschrikkelijk klem.

Daarom roept de Schone Kleren Campagne de merken op om aan te tonen wat zij doen om een leefbaar loon mogelijk te maken.
(zie http://www.quotenet.nl/Nieuws/Kledingfabrikant-in-Bangladesh-weert-te-goedkope-Wibra-en-Zeeman-142952 en www.schoneklerencampagne.nl)

Zeeman is niet de enige.

Ook bij de trouwjurken (en andere kleding) van ASOS zet ik zo mijn vraagtekens: https://news.vice.com/article/asos-accused-of-modern-sweatshop-conditions-at-warehouse-in-uks-trade-union-heartland. De H&M & Primark komen daarbij regelmatig slecht in het nieuws. Op 29 Januari j.l. verscheen er nog een persbericht van de Schone Kleren Campagne. “Bah. Ondanks beloftes van de Zweedse modegigant H&M zijn haar belangrijkse fabrieken in Bangladesh nog steeds onveilig.” http://www.schonekleren.nl/nieuws/2016/01/kledingfabrieken-h-m-in-bangladesh-nog-steeds-onveilig

Vorige week nog rapporteerde de Schone Kleren Campagne dat er brand uitbrak in een van hun fabrieken: “Oh nee! Brand in een H&M fabriek in Bangladesh vandaag. Gelukkig brak deze ‘s ochtends vroeg uit, voordat de eerste werkploeg begon. Dit maakt de noodzaak van goede branduitgangen weer pijnlijk duidelijk.” Wanneer de kosten zo laag gehouden moeten worden wordt ook op de veiligheid van de arbeiders bezuinigd.

Het instorten van de fabriek Rana Plaza in 2013 was een pijnlijk voorbeeld van de gevolgen hiervan. Het was de grootste ramp in de kledingindustrie ooit waarbij 1134 mensen omkwamen. Hierna werd een veiligheidsakkoord gesloten om te voorkomen dat ooit nog zoiets zou kunnen gebeuren. http://www.schonekleren.nl/nieuws/2014/04/rana-plaza-een-jaar-later Uiteindelijk tekenden kledinggiganten zoals de Zeeman en H&M wel maar o.a. de Zeeman moest hier wel erg lang over nadenken. Dat er in de praktijk nog steeds veel mis is bewijst het voorval van afgelopen week.

Er is blijvende druk nodig en een zeker vorm van kritisch denken van ons als consument om daadwerkelijk veranderingen door te kunnen voeren in de kledingindustrie. Massaal naar de winkel rennen voor een trouwjurk van 30 euro toont mij echter pijnlijk dat er nog een hele weg te gaan is.

Natuurlijk heeft niet iedereen het budget voor een dure trouwjurk maar er zijn ook goedkopere alternatieven: vintage (bij NamaNama vanaf 300 euro) en tweedehands jurken. Regelmatig bieden mensen hun trouwjurk te koop aan op platforms zoals marktplaats. Toch begrijp ik dat mensen die van een uitkering rond moeten komen zelfs dit te veel is.

Dit zette me na het nieuws over de trouwjurk van de Zeeman gisteren aan het denken. Ik wil graag organiseren dat mensen al tegen een kleine prijs, de prijs van een jurk bij de Zeeman, een jurk kunnen lenen. Jurken die beschikbaar worden gesteld door bruiden die al getrouwd zijn en hun jurk een nieuw leven willen geven zodat bruiden met een kleine beurs ook kunnen gaan trouwen. Dit principe bestaat al in Brabant. Hier kun je voor 50 euro een trouwjurk lenen maar ik wil dit proberen van de grond te krijgen in Limburg, zodat steeds meer mensen een alternatief krijgen. Dit hele concept zit nog in de beginfase, maar ik hou jullie graag op de hoogte over hoe ik dit aan ga pakken!

Liefs,
Nathalie